แก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ หรือ ที่รู้จักกันคือ แก๊สไข่เน่า น้ำหนักโมเลกุล 34.04 จุดเดือด -85.5 C จุดหลอมเหลวอยู่ที่ -60.7 C ความหนาแน่นของแก๊ส 1.393 g/L ที่อุณหภูมิ 25 C ความดันบรรยากาศ 1 atm ซึ่งมีค่าน้ำหนักมากกว่าอากาศ ค่าปริมาณไอระเหยของแก๊สต่ำสุดที่สามารถเกิดการระเบิดได้ หากมีออกซิเจนเพียงพอ (Lower explosive Limit,LEL) อยู่ที่ 4% จึงจัดว่าเป็นแก๊สที่มีความว่องไวในการลุกติดไฟได้ง่ายมากและเกิดการเผาไหม้อย่างรุนแรง และ อุณหภูมิที่สามารถลุกติดไฟได้เองอยุ่ที่ 290 C 

 

   แหล่งกำเนิดของแก๊สชนิดนี้เกิดจากกระบวนการธรรมชาติ และ กระบวนการทางอุตสาหกรรม ถ้าเป็นกระบวนการธรรมชาติจะเป็นการย่อยสลายซากอินทรีย์สารทีมีธาตุซัลเฟอร์เป็นส่วนประกอบโดยแบคทีเรียที่ไม่ใช้แก๊สออกซิเจนส่งผลให้เกิดการปล่อย  แก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์ จำนวนมากซึ่งก็จะส่งผลไปทำลายระบบนิเวศน์ของชายฝั่งอีกด้วย

 

  ส่วนในภาคอุตสาหกรรม ได้แก่ ขบวนการกลั่นแยกปิโตรเลียม การผลิตสิ่งทอ การฟอกหนัง การทำเหมืองแร่ กระบวนการบำบัดน้ำเสียและปฏิกูล

 

  ระดับความเป็นพิษของแก๊สไฮโดรเจนซัลไฟด์

 หน่วยงาน The American National Standards Institute Standard ได้แบ่งระดับความเป็นพิษดังตารางที่ 1 จากตารางจะเห็นว่า แก๊สชนิดนี้ส่งผลเสียต่อมนุษย์หากได้รับที่ความเข้มข้นต่ำก็ส่งผลให้เกิดการระคายเคือง แต่ถ้าได้รับในปริมาณที่สูงก็ทำให้เสียชีวิตได้ทันที ยิ่งถ้าสัมผัสกับไอน้ำจะเปลี่ยนเป็นกรดซัลฟูริกมีฤทธิ์กัดกร่อนสูง สามารถกัดกร่อนบ้านเรือนวัสดุอุปกรณ์ต่างๆได้อย่างรุนแรง

 

 ระดับความเข้มข้น  ระยะเวลาที่ได้รับ ผลกระทบต่อร่างกาย
10 ppm ขณะที่สัมผัสและสูดดม เกิดการระคายเคืองที่ตา
50-100 ppm 1 ชั่วโมง จะส่งผลระคายเคืองต่อเยื่อนัยน์ตาและระบบทางเดินหายใจ
 50-100 ppm 2-15 นาที มีอาการไอ ระคายเคืองตา สูญเสียการรับกลิ่น
100 ppm 16-30 นาที หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัส ทำให้หายใจติดขัด หายใจลำบาก มีอาการมึนงง
 100 ppm 60 นาที หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัสต่อไปจะมีอาการปวดแสบปวดร้อนมากขึ้น หากสูดดมต่อไปจะทำให้เสียชีวิตภายใน 48 ชั่วโมง
200-300 ppm 60 นาที หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัสจะส่งผลต่อเนื้อเยื่อตา ทำให้หายใจติดขัด ปวดแสบที่ลำคอและตา
 500-700 ppm 30-60 นาที  หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัสจะทำให้สมองถูกทำลาย สูญเสียความสามารถในการสั่งการและอาจถึงขั้นเสียชีวิต 
700-1000 ppm  ช่วงเวลาสั้นๆ หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัสจะทำให้หมดสติอย่างรวดเร็ว หยุดการหายใจเเละเสียชีวิต
1000-2000 ppm ทันที ที่ได้รับ  หากมีอาการสูดดมหรือสัมผัสจะทำให้หมดสติทันที หยุดการหายใจและเสียชีวิตอันรวดเร็ว

 

หมายเหตุ :  ผู้ที่หยุดหายใจในระยะเวลาสั้น อาจจะรอดชีวิตได้ ถ้าถูกแยกตัวออกมาจากแหล่งที่มีแก๊สมีระดับความเข้มข้นสูงมาสู่บริเวณที่มีอากาศบริสุทธิ์ในเวลาอันรวดเร็ว

 

  มาตรความปลอดภัยในการทำงานกับพื้นที่ที่มีแก๊ส

  • ต้องมี เครื่องวัดแก๊ส ซึ่งจะคอยตรวจสอบก่อนทุกครั้งว่ามีแก๊สหรือไม่

  • หากตรวจพบให้ทำการระบายอากาศจนกว่าจะหมดไป

  • สวมอุปกรณ์ที่หายใจจากอากาศในถังหากต้องเข้าไปทำงาน

  • เตรียมแผนฉุกเฉินที่สามารถช่วยชีวิตได้เต็มที่

 


ที่มา  นิตยสาร OSHE ฉบับที่ 8.

 

 

on